ട്രീ കമ്മറ്റി
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിലും ഹരിതവൽക്കരണത്തിലും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സമിതിയാണ് ട്രീ കമ്മറ്റി (Tree Committee). പഞ്ചായത്ത് പരിധിയിലെ മരങ്ങൾ നടുന്നതും, സംരക്ഷിക്കുന്നതും, അനിവാര്യമായ ഘട്ടങ്ങളിൽ അവ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഈ സമിതിയാണ്.
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെയും സാമൂഹ്യ വനവൽക്കരണ (Social Forestry) വിഭാഗത്തിന്റെയും നിർദ്ദേശപ്രകാരം രൂപീകരിക്കുന്ന ഈ കമ്മറ്റിയുടെ പ്രധാന ചുമതലകളും ഘടനയും താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ട്രീ കമ്മറ്റിയുടെ ഘടന (Structure)
സാധാരണയായി പഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ രൂപീകരിക്കുന്ന ട്രീ കമ്മറ്റിയിൽ താഴെ പറയുന്നവർ അംഗങ്ങളായിരിക്കും:
ചെയർമാൻ: ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്.
കൺവീനർ: വനം വകുപ്പിലെ സോഷ്യൽ ഫോറസ്ട്രി വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥൻ (ഉദാഹരണത്തിന് സെക്ഷൻ ഫോറസ്റ്റ് ഓഫീസർ അല്ലെങ്കിൽ ബീറ്റ് ഫോറസ്റ്റ് ഓഫീസർ) അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
അംഗങ്ങൾ:
പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയിലെ വികസന കാര്യ/ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മറ്റി ചെയർമാൻമാർ.
കൃഷി ഓഫീസർ.
പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ/പൊതുജന പ്രതിനിധികൾ (പഞ്ചായത്ത് നോമിനേറ്റ് ചെയ്യുന്നവർ).
2. പ്രധാന ചുമതലകൾ (Key Responsibilities)
മരങ്ങൾ മുറിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി: പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലോ റോഡരികുകളിലോ ഉള്ള അപകടാവസ്ഥയിലായ മരങ്ങൾ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നതിന് മുൻപ് ട്രീ കമ്മറ്റി സ്ഥലം സന്ദർശിച്ച് പരിശോധന നടത്തണം. കമ്മറ്റിയുടെ ശുപാർശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് മരം മുറിക്കാനുള്ള അനുമതി പഞ്ചായത്ത് നൽകുന്നത്.
റോഡ് വികസനവും മരം മുറിക്കലും: പൊതുമരാമത്ത് (PWD) അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചായത്ത് റോഡുകളുടെ വികസനത്തിനായി മരങ്ങൾ മുറിക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ, അതിന് പകരമായി എത്ര മരങ്ങൾ വച്ചുപിടിപ്പിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ കമ്മറ്റിയാണ്.
പകരമുള്ള വൃക്ഷത്തൈ നടീൽ (Compensatory Afforestation): വികസന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഒരു മരം മുറിക്കുമ്പോൾ അതിന് പകരമായി പത്തോ അതിലധികമോ വൃക്ഷത്തൈകൾ നടണം എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കമ്മറ്റി ഉറപ്പുവരുത്തണം.
വച്ചുപിടിപ്പിക്കലും സംരക്ഷണവും: പരിസ്ഥിതി ദിനം പോലുള്ള അവസരങ്ങളിൽ വനംവകുപ്പുമായി സഹകരിച്ച് പഞ്ചായത്ത് പരിധിയിൽ അനുയോജ്യമായ വൃക്ഷത്തൈകൾ നടാനും അവ സംരക്ഷിക്കാനും പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുക.
3. പൊതുജനങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
സ്വന്തം പറമ്പിലെ മരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക്/യാത്രക്കാർക്ക് അപകടമുണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിൽ നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് മുറിച്ചുമാറ്റാൻ പഞ്ചായത്തിന് ട്രീ കമ്മറ്റിയുടെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് നിർദ്ദേശിക്കാനാകും.
പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ മരങ്ങൾ അനുമതിയില്ലാതെ മുറിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഇത്തരം നിയമലംഘനങ്ങൾ തടയാൻ ട്രീ കമ്മറ്റിക്ക് അധികാരമുണ്ട്.